किताबै-किताब

-

यहाँ क्लिक गर्नुहोस्    https://www.sajhapost.com/2018/03/31/109985.html

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

नेपालमा पुस्तकालय विकासको प्रारम्भ र ‘लाइब्रेरेरी पर्व’

-
                                                                                                                  - अशोक थापा थालनी पुस्तकालय परिपक्क संस्कृतिको उपज हो । सूचनाको सम्प्रेषण र ज्ञानको क्षितिज फराकिलो पार्न पुस्तकालयको भूमिका मूल्यवान् रहन्छ (खन्ना , जे.के. , लाइब्रेरेरी एन्ड सोसाइटी (इ १९९४) , एस.एस. पब्लिकेसन , नयादिल्ली) । हरेक क्षेत्रको विकास ढिलाएर भएजस्तै पुस्तकालय स्थापनाको अभियान पनि नेपालका सन्दर्भमा उस्तै खालको छ । शिक्षाविकासको प्रयास जुन अवस्थाबाट गुज्रिरहेको देखिन्छ त्यस्तै पुस्तकालयको हविगत रहेको छ। नेपाल राज्यका सन्दर्भमा सुस्ताएरमात्र गति लिएको पुस्तकालय पृथ्वीनारायण शाहको नेपाल एकिकरणको अभियानपश्चादत् पुस्तकालयको स्थापनागत प्रयास प्ररम्भ भए पनि लिच्छिवी राजा मानदेव , अंश...
Read more

नेपाली नाटकको समकालीन दृष्‍टि

-
अशोक थापा, उपप्राध्यापक,  नेपाली केन्द्रीय विभाग, त्रिवि क.पृष्ठभूमि प्रस्तुत लेखमा विशेष गरी दुई महŒवपूर्ण पक्ष समेटिएका छन् । पहिलो नेपाली नाटकको पश्चवर्ती सिर्जनात्मक गतिविधि र दोस्रो यसले अबलम्बन गरेको विषयस्रोत । झन्डै चार दशक (वि.सं. २०३० पछि) भन्दा लामो समयदेखि नेपाली नाटकले समसामयिक घटनाहरूलाई अबलम्बन गरेको देखिन्छ । समाजनिरपेक्ष नाटक लेखिँदैन यसर्थ नेपाली नाटककको पछिल्लो समय पनि सामाजिक घटनामै केन्द्रित छन् । समाजकै सापेक्षतामा नाटकलाई तीनै लोकको अनुकरण गरिने विधा भनिएको हुनुपर्छ । हुन त समकालीन शब्दले एकडेढ दशकको समयलाई बुझाउँछ भनिन्छ । पश्चिमी साहित्यमा पछिल्लो पचास वर्ष (५०) को समयमा लेखिएको साहित्यलाई समकालीन साहित्य भन्न सकिन्छ भन्ने धारणा पनि रहेको छ । यस लेखमा पनि नाटकका साझा प्रवृत्तिलाई आधार मानेर वि.सं. २०३० पछिको नाटकसिर्जनालाई समकालीन नाटक मानिएको छ ।  ख. तीसको दशक (२०३०–२०३९) का नाटकहरू  विजय मल्ल र गोविन्दबहादुर मल्ल ‘गोठाले’ले नेतृत्व गरेको मनोविश्लेषणात्मक धारालाई तोड्दै ध्रुवचन्द्र गौतमको विसङ्गतिवादी नाटक त्यो एउटा कुरा (२०३० चैत) को प्रकाशनसँगै...
Read more

नेपाली लोकनाटक (सोरठी, घाटु र गोपिचन) का विशेषता

-
डा. अशोक थापा त्रिभुवन विश्वविद्यालय , नेपाली केन्द्रीय विभाग , कीर्तिपुर सारसङ्‌क्षेप लोकनाटकको लोकजीवनसँग घनिष्ट सम्बन्ध रहन्छ । यही निकटताले गर्दा कतिपय चाडपर्व , शुभअवसर , माङ्गलिक कार्यसँग लोकनाटकको निकटता देखिन्छ । कतिपय लोकनाटक विवाहको अवसरमा देखाउने प्रचलन पनि छ । यो गीत , नृत्य , अभिनय , स्वाङ् आदि विविध संरचनामा रहेको हुन्छ । लोकनाटक हाम्रो आदिम कालदेखिको समाजसँग निकट सम्बन्ध रहेको प्रदर्शनकारी कला हो । बहुसांस्कृतिक देश भएकाले लोकनाटकका लागि नेपाल उन्नत भूमि पनि हो । यहाँ सोरठी , घाटु , गोपिचन , लिला , नचरी , बालन आदिजस्ता लोकनाटकहरू प्रचलनमा छन् । लोकनाटक व्यापक दायरा र क्षेत्र समेटिने प्रदर्शनकारी कला हो । लोकनाटकबाट आधुनिक नाटकमा यथेष्ट प्रभावहरू परेको देखिन्छ । यस लेखमा लोकनाटकको सामन्य परिचय दिएर नेपालका विभिन्न भागमा प्रचलनमा रहेका सोरठी , घाटु र गोपिचन नाटकको चिनारी दिइएको छ र समग्रतामा तिनीहरूको विशेषताको निरूपण गरिएको छ । सरलभाषा हुनु , सामन्य निरक्षर व्यक्तिले पनि बुझ्नु , स्थानीय बोलीमा संवाद गरिनु , माङ्गलिक हुनु आदि लोकनाटकका विशेषताहरू हुन् । मुख्य शब...
Read more